Κύπρος


Πoια μορφή λύσης επιδιώκουμε;

Αν και σε αυτόν τον τόπο είναι πολύ δύσκολο να συμφωνήσουμε σε κάτι, γιατί και να συμφωνούμε θα βρούμε τον τρόπο να διαφοροποιηθούμε, τον τελευταίο καιρό ενόψει της πρωτοβουλίας Λουτ υπάρχει κάτι στο οποίο όλοι συναινούμε. Οι επόμενες εβδομάδες ή μήνες είναι οι πλέον κρίσιμες όσον αφορά το κυπριακό. Με άλλα λόγια, η επόμενη περίοδος είναι η πλέον κρίσιμη όσον αφορά το μέλλον των επόμενων γενεών σε αυτόν τον δύσμοιρο τόπο.

Τις προάλλες ο Αμερικανός αναλυτής Βίνσεντ Μορέλι, της Ερευνητικής Υπηρεσίας του Κογκρέσου (CRS), ανέφερε στην έκθεσή του ότι «η μακροχρόνια επιδιωκόμενη διζωνική, δικοινοτική, ομοσπονδιακή λύση για το νησί παρέμεινε απατηλή και ίσως δεν μπορεί πλέον να επιτευχθεί». Βέβαια δεν χρειαζόμασταν τον κ. Μορέλι να επισημάνει αυτόν τον κίνδυνο. Ας μην ξεχνούμε τις εκτιμήσεις περί τέλους εποχής του δικού μας διαπραγματευτή Ανδρέα Μαυρογιάννη.

Εν μέσω λοιπόν αυτών των κρισιμότατων εξελίξεων το αυτονόητο ερώτημα είναι αν γνωρίζουμε ποια είναι η θέση της δικής μας πλευράς ως προς την επιδιωκόμενη λύση. Αν ρωτηθεί ο μέσος Κύπριος πολίτης οι απαντήσεις πραγματικά πανικοβάλλουν. Οι απαντήσεις είναι κυρίως επηρεασμένες από τον κομματικό προσανατολισμό του καθενός και από τις ιδεολογικές του καταβολές. Υποκειμενικές προσεγγίσεις που δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα. Οι μεν λένε ότι η δική μας πλευρά θέλει λύση, οι δε ότι δεν θέλει. Απλουστευμένες, επιπόλαιες και υπερφίαλες απόψεις.

Τον τελευταίο καιρό οι επικριτές του ΠτΔ επικαλούνται δηλώσεις του Τούρκου ΥΠΕΞ, του Μουσταφά Ακιντζί και του Άντρου Κυπριανού για να ενδυναμώσουν τους ισχυρισμούς τους ότι η δική μας πλευρά όχι μόνο δεν επιδιώκει λύση στις γνωστές παραμέτρους αλλά αλληθωρίζει προς διχοτομικές μορφές. Αν ακόμα συνυπολογίσουμε και όλα τα αφηγήματα που έχουν ακουστεί μετά το ναυάγιο στο Crans Montana η σύγχυση μεγαλώνει και το μπάχαλο είναι γεγονός.

Το τι λέει ο Τούρκος ΥΠΕΞ σίγουρα δεν μπορεί να είναι αξιόπιστη πηγή. Ας μην ξεχνούμε ότι αυτή είναι η άλλη πλευρά. Ακόμα ούτε οι ισχυρισμοί του ΑΚΕΛ θα μπορούσαν να είναι απόλυτα σωστοί γιατί το ΑΚΕΛ είναι αντιπολιτευόμενο κόμμα. Μπορεί να παραμένει σταθερό στις θέσεις του στο κυπριακό και το ΔΗΣΑΚΕΛ να έγινε μόνο ΑΚΕΛ, αλλά όλα αυτά είναι με μεγάλη επιφύλαξη. Δυστυχώς η στάση τους στο σχέδιο Ανάν δεν αφήνει περιθώρια πλήρους εμπιστοσύνης. Από την άλλη ούτε στον ΔΗΣΥ μπορείς να είσαι σίγουρος ως προς το τι επιδιώκουν. Οι καιρικές εναλλαγές, την μια τσουνάμι την άλλη καλοκαιρία, συγχύζουν περαιτέρω το σκηνικό.

Προσπαθώντας λοιπόν να κωδικοποιήσουμε τη λύση που σήμερα επιδιώκουμε θα πρέπει πρώτα να καταλάβουμε ότι οι επιλογές δεν είναι πολλές. Λύση όλοι θέλουν. Μέχρι και η μη λύση είναι μια μορφή λύσης, για αρκετούς μάλιστα η δεύτερη καλύτερη.

Υπό τα σημερινά δεδομένα οι λογικές επιλογές δεν μπορούν να είναι πάνω από τέσσερις. Διατήρηση του στάτους κβο (μη λύση), λύση διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας, λύση συνομοσπονδίας και λύση δυο κρατών.

Ας αφήσουμε λοιπόν το τι λέει ο κάθε Τσαβούσογλου και ο ΓΓ του ΑΚΕΛ και ας επικεντρωθούμε στο τι δηλώνει η επίσημή μας πλευρά δια στόματος του πλέον αρμόδιου, του ΠτΔ. Δεν είναι απαραίτητο κάποιος να είναι πολιτικός αναλυτής ή βαθύς γνώστης του κυπριακού για να αντιληφθεί τα σαφέστατα μηνύματα του σημερινού Ε/κ ηγέτη.

Ο ΠτΔ σε πρόσφατες συνεντεύξεις και δηλώσεις του ήταν σαφής ως προς το στίγμα της φιλοσοφίας του και την σχόλη σκέψης που ακολουθεί.

Το πρώτο δεδομένο είναι ότι το σημερινό στάτους κβο δεν μπορεί να αποτελέσει την λύση του κυπριακού. Συνεπώς η σημερινή κατάσταση θα πρέπει να τερματιστεί. Ούτε πρώτη ούτε δεύτερη καλύτερη λύση. Ο ΠτΔ καθώς και ο ΥΠΕΞ το ξεκαθάρισαν. Η μη λύση δεν αποτελεί επιλογή.

Με βάση τις διαχρονικές θέσεις της Τουρκίας στα θέματα εγγυήσεων και ασφάλειας και των Τ/κ στο θέμα της θετικής ψήφου και σε συνάρτηση με τις σημερινές μας κόκκινες γραμμές για μηδέν στρατό, μηδέν εγγυήσεις και περιορισμένη πολιτική ισότητα, αβίαστα εξάγεται το συμπέρασμα ότι ούτε η διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία είναι μια εκ των επιλογών μας. Μπορεί που και που να το διακηρύττουμε, σίγουρα πολύ σπάνια τον τελευταίο καιρό,  αλλά όλοι αντιλαμβάνονται πλέον ότι δεν μπορεί να είναι τίποτε άλλο από μια θέση για εσωτερική κατανάλωση.

Η τρίτη μορφή, δηλαδή η λύση δυο κρατών, αν και τον τελευταίο καιρό βρίσκει μεγάλη υποστήριξη, δεν μπορεί να αποτελεί διέξοδο. Όχι γιατί συνεχίζουμε να την θεωρούμε κατάρα και ανάθεμα αλλά γιατί δεν μπορεί να γίνει δεκτή από την ΕΕ. Μπορεί να τους πασάραμε το πρόβλημά μας και σιγά σιγά, μη έχοντας άλλη επιλογή, να το έχουν χωνέψει, όχι όμως και να ανοίξουν τον ασκό του Αιόλου.

Μια απλή εφαρμογή λοιπόν της μεθόδου της «εις άτοπον απαγωγής» δίνει σαφέστατα το στίγμα των σημερινών μας θέσεων και επιδιώξεων.